बँक होम लोन देताना पहिली निवड फिक्स्ड आणि फ्लोटिंग व्याजदरांमध्ये करायची असते. खरा फरक असा: पुढच्या 15 ते 30 वर्षांत दर बदलण्याची जोखीम कोण उचलते?
फ्लोटिंग दर म्हणजे काय?
फ्लोटिंग दर एका बाह्य बेंचमार्कनुसार बदलतो. भारतातील बहुतेक नव्या होम लोनसाठी हा बेंचमार्क RBI रेपो दर असतो. रेपो दर कमी झाला की तुमचा दर कमी होऊ शकतो. तो वाढला की तुमचा दरही वाढू शकतो. बँक बेंचमार्कवर एक ठरलेला मार्जिन लावते, त्याला स्प्रेड म्हणतात. तुम्ही त्यावर पुन्हा बोलणी केली नाही तर हा स्प्रेड तसाच राहतो.
फ्लोटिंग कर्जे ही नेहमीची पद्धत आहे. जवळपास प्रत्येक मोठी बँक आणि गृहवित्त कंपनी हेच डिफॉल्ट उत्पादन म्हणून विकते.
फिक्स्ड दर म्हणजे काय?
फिक्स्ड दर तुम्ही ठरवलेल्या काळापर्यंत तसाच राहतो. अनेक कर्जदार संस्था तो फक्त पहिल्या काही वर्षांसाठी फिक्स्ड ठेवतात, त्यानंतर कर्ज फ्लोटिंग होते. फिक्स्ड दर सहसा फ्लोटिंगपेक्षा जास्त असतात, कारण दर उलटा फिरण्याची जोखीम बँक स्वतः घेते. फिक्स्ड कर्ज लवकर बंद केल्यास शुल्क लागू शकते, तर व्यक्तींच्या फ्लोटिंग कर्जावर ते लागत नाही.
शेजारी शेजारी तुलना
- EMI ची खात्री: फिक्स्डमध्ये EMI स्थिर, फ्लोटिंगमध्ये बदलू शकतो.
- सुरुवातीचा दर: फ्लोटिंग सहसा कमी असतो.
- दर घटल्यावर फायदा: फक्त फ्लोटिंगमध्ये.
- दर वाढल्यावर संरक्षण: फक्त फिक्स्डमध्ये.
- प्रीपेमेंट: व्यक्तींच्या फ्लोटिंग कर्जावर मोफत, फिक्स्डवर शुल्क लागू शकते.
एक उदाहरण
तुम्ही 20 वर्षांसाठी 50 लाख कर्ज घेता. फ्लोटिंग ऑफर 8.5% ची आहे आणि फिक्स्ड ऑफर 9.5% ची.
- 8.5% दराने EMI सुमारे 43,391 आणि एकूण व्याज सुमारे 54.14 लाख.
- 9.5% दराने EMI सुमारे 46,607 आणि एकूण व्याज सुमारे 61.86 लाख.
फिक्स्ड कर्जाला दर महिन्याला सुमारे 3,200 जास्त आणि संपूर्ण कर्जकाळात सुमारे 7.7 लाख जास्त पडतात. हे जास्तीचे पैसे तुम्ही स्थिर EMI साठी मोजता.
आता समजा काही वर्षांनी दर एक टक्का वाढला आणि तुमचा फ्लोटिंग दर 9.5% झाला. तुमचा EMI फिक्स्ड कर्जाच्या पातळीवर पोहोचेल. उलट दर एक टक्का कमी होऊन 7.5% झाला, तर तुमचा EMI सुमारे 40,280 होईल, म्हणजे आजच्या तुलनेत महिन्याला सुमारे 3,100 बचत. दर स्थिर किंवा घटत असतील तर फ्लोटिंग जिंकते. दर जोरात वाढून तिथेच राहिले तरच फिक्स्ड जिंकते.
निवड कशी करावी
- तुमचे बजेट तपासा. EMI 10 ते 15% वाढल्यास त्रास होणार असेल, तर फिक्स्ड दर किंवा बचतीचा मोठा बफर ठेवण्याचा खर्च योग्य ठरतो.
- फरक पहा. फिक्स्ड दर फ्लोटिंगपेक्षा सुमारे एक टक्क्याहून जास्त असेल, तर जादा खर्च वसूल करणे कठीण.
- तुमचा कालावधी विचारात घ्या. तुम्ही भरपूर प्रीपेमेंट करणार असाल किंवा काही वर्षांत कर्ज हलवणार असाल, तर फ्लोटिंग स्वस्त आहे आणि बाहेर पडताना दंड नाही.
- फिक्स्ड कालावधी वाचा. तीन वर्षांनी फ्लोटिंग होणारे "फिक्स्ड" कर्ज फक्त अर्धवट फिक्स्ड असते.
तुम्ही बदलू शकता
2023 च्या RBI परिपत्रकानुसार, फ्लोटिंग कर्ज असलेल्या ग्राहकांना दर बदलताना फिक्स्ड दराकडे जाण्याचा पर्याय कर्जदार संस्थांनी द्यावा लागतो, आणि त्यासाठीचे शुल्कही सांगावे लागते. फ्लोटिंग दर कमी मिळवण्याबद्दलचे आमचे मार्गदर्शक पायऱ्या सांगते.
थोडक्यात उत्तर
तुम्ही पगारदार असाल आणि EMI मध्ये थोडा बदल सहन करू शकत असाल, तर फ्लोटिंग साधारणपणे स्वस्त पडते आणि त्यातून बाहेर पडणे सोपे असते. दर वाढल्यास तुमच्या बजेटवर खरोखर ताण येणार असेल तरच फिक्स्ड निवडा, आणि सही करण्यापूर्वी प्रत्यक्ष आकडे तपासा. कॅल्क्युलेटरमधील तुलना पॅनेलने तुम्ही दोन्ही दर शेजारी ठेवून पाहू शकता, आणि वेगवेगळ्या बँकांचे आजचे दर आमच्या व्याजदर पानावर पाहू शकता.