तुम्ही काही वर्षांपूर्वी होम लोन घेतले असेल, तर नव्या ग्राहकापेक्षा तुम्ही जास्त व्याज भरत असू शकता. बँका विद्यमान ग्राहकांना कमी दर आपोआप देतातच असे नाही, म्हणून अनेकदा तुम्हालाच मागावे लागते.
RBI परिपत्रक काय सांगते
ऑगस्ट 2023 मध्ये RBI ने EMI-आधारित कर्जांवरील फ्लोटिंग दरांच्या रीसेटबाबत नियम काढले, ज्यात होम लोनचाही समावेश आहे. ते 2024 पासूनच्या कर्जांना आणि जुन्या कर्जांना त्यांच्या पुढच्या रीसेटवर लागू होतात. मुख्य मुद्दे:
- तुमचा दर रीसेट होताना, कर्जदार संस्थेने तुम्हाला फिक्स्ड दराकडे जाण्याचा पर्याय द्यायलाच हवा.
- दरातील बदल वेगळ्या EMI च्या स्वरूपात दिसावा, वेगळ्या कालावधीच्या स्वरूपात की दोन्हींच्या मिश्रणात, हे तुम्ही निवडू शकता.
- या बदलांसाठीचे शुल्क कर्जदार संस्थेने जाहीर करायला हवे, आणि दर, EMI व कालावधी तुम्हाला स्पष्ट सांगायला हवा, तसेच तुमच्या स्टेटमेंटमध्ये थकीत मुद्दल आणि व्याज दिसायला हवे.
- बेंचमार्क आणि स्प्रेड लेखी मागा, म्हणजे तुमच्या दराचा कोणता भाग तुम्ही वाटाघाटीने बदलू शकता ते नेमके कळते.
हे नियम तुम्हाला न कळत कालावधी वाढण्यापासून वाचवतात. बँकेने तुमचा दर कमी करावाच असे ते भाग पाडत नाहीत, म्हणून पुढच्या पायऱ्या तरीही महत्त्वाच्या आहेत.
पायरी 1: तुमचा दर आणि स्प्रेड शोधा
तुमचे कर्ज स्टेटमेंट किंवा मंजुरी पत्र पहा. तुमचा सध्याचा दर, तो ज्या बेंचमार्कला जोडला आहे तो आणि स्प्रेड नोंदवा. स्प्रेड हा तुम्ही वाटाघाटी करू शकता असा भाग आहे. बेंचमार्क स्वतःच हलतो.
पायरी 2: आजच्या ऑफरशी तुलना करा
तीच बँक नव्या ग्राहकांना काय दर लावते आणि इतर बँका काय देतात ते तपासा. आमच्या व्याजदर पानावर दहा कर्जदार संस्थांचे सुरुवातीचे दर दिले आहेत. तुमचा दर सध्याच्या ऑफरपेक्षा बराच जास्त असेल, तर तुमचा मुद्दा भक्कम आहे.
पायरी 3: स्प्रेड कमी करण्यास सांगा
बहुतेक बँकांकडे रिप्राइसिंग किंवा "रेट कन्व्हर्जन" पर्याय असतो, जो तुम्हाला नव्या ग्राहकांना दिल्या जाणाऱ्या दरावर नेतो. त्यासाठी सहसा एकदाच फी लागते, अनेकदा थकीत रकमेची थोडी टक्केवारी आणि कर. बँकेला लिहा, तुम्ही पाहिलेला कमी दर सांगा आणि फी लेखी मागा.
पायरी 4: बॅलन्स ट्रान्सफरचा विचार करा
तुमची बँक नाही म्हणाली, तर तुम्ही कर्ज कमी दराच्या दुसऱ्या कर्जदार संस्थेकडे हलवू शकता. ट्रान्सफरमध्ये नवी प्रोसेसिंग फी, कायदेशीर आणि मूल्यांकन तपासण्या आणि थोडी कागदपत्रे लागतात. दरातील फरक मोठा असेल आणि कर्जाचा बराच भाग फेडायचा बाकी असेल तेव्हा हे सहसा फायद्याचे ठरते.
एक उदाहरण
तुमचे 50 लाख कर्ज थकीत आहे, 20 वर्षे बाकी आहेत, दर 8.5% आणि EMI सुमारे 43,391. तुमची बँक थकीत रकमेच्या 0.25% फीवर, म्हणजे 12,500 अधिक कर, तुम्हाला 8.0% वर रिप्राइस करायला तयार होते.
- 8.0% वरचा नवा EMI सुमारे 41,822, म्हणजे दर महिन्याला सुमारे 1,569 कमी.
- 20 वर्षांतील एकूण व्याज सुमारे 54.14 लाखांवरून सुमारे 50.37 लाखांवर येते, म्हणजे सुमारे 3.77 लाख बचत.
- फी सुमारे आठ महिन्यांत वसूल होते.
नव्या दराला तुम्ही जुनाच 43,391 चा EMI भरत राहिलात, तर कर्ज आणखी लवकर फिटते. तुमचे बजेट परवडत असेल तर बचतीचा हा सर्वोत्तम वापर.
पायरी 5: EMI की कालावधी, काळजीपूर्वक निवडा
तुमचा दर कमी झाला की तुम्हाला कमी EMI आणि कमी कालावधी यात निवड मिळू शकते. कमी कालावधीत जास्त व्याज वाचते. कमी EMI मुळे रोख प्रवाह सोपा होतो. बँकेने स्वतःच निवड केली असेल, तर तिने तुमचा कालावधी वाढवला नाही ना ते तपासा.
कशावर लक्ष ठेवावे
- रिप्राइसिंग किंवा ट्रान्सफरवरील फी आणि कर. त्यांची तुलना फक्त मासिक बचतीशी नाही, तर एकूण बचतीशी करा.
- नवा लॉक-इन किंवा स्प्रेडमध्ये लपवलेला बदल.
- लांब कालावधी पुन्हा सुरू करणारा ट्रान्सफर. मूळ शेवटची तारीख तीच ठेवायला सांगा.
फोन करण्यापूर्वी नियोजन करा
कॅल्क्युलेटरमध्ये तुमचा सध्याचा दर आणि कमी दर वापरून पहा, मग दर-बदल पॅनेलने मासिक आणि संपूर्ण कर्जकाळातील बचत पहा. बँकेकडे मागणी करताना हे आकडे सोबत ठेवा.