होम लोनचे प्रीपेमेंट केल्याने तुम्ही भरत असलेले व्याज कमी होते, आणि बहुतेक फ्लोटिंग-रेट कर्जांवर त्याला काहीही शुल्क लागत नाही. ते करण्यापूर्वी नियम, कागदपत्रे आणि तुमच्या EMI व कालावधीवर होणारा परिणाम जाणून घ्या.
प्रीपेमेंट म्हणजे काय?
प्रीपेमेंट म्हणजे ठरलेल्या EMI पेक्षा बँकेला जास्त पैसे भरणे. याचे दोन प्रकार आहेत.
- पार्ट-पेमेंट: तुम्ही एकरकमी रक्कम भरता, उदाहरणार्थ बोनसमधले 5 लाख, आणि कर्ज चालू राहते.
- फोरक्लोजर: तुम्ही संपूर्ण थकीत रक्कम भरता आणि कर्ज बंद करता.
तुम्ही दर महिन्याला थोडे जादा पैसेही भरू शकता. ते अनेक छोट्या पार्ट-पेमेंटसारखे काम करते.
दंड आहे का?
व्यक्तीने घेतलेल्या फ्लोटिंग-रेट होम लोनवर बँका आणि गृहवित्त कंपन्या प्रीपेमेंट दंड आकारू शकत नाहीत, असे RBI चे नियम सांगतात. तुम्ही स्वतःच्या बचतीतून भरा किंवा दुसऱ्या कर्जदाराकडून पैसे आणा, पार्ट-पेमेंट असो वा फोरक्लोजर, हे लागू आहे. हा नियम मुख्यतः व्यवसायाव्यतिरिक्त कारणांसाठी घेतलेल्या कर्जांसाठी आहे.
फिक्स्ड-रेट कर्ज वेगळे आहे. कर्जदार संस्था शुल्क आकारू शकते, बहुतेकदा भरलेल्या रकमेची काही टक्केवारी, म्हणून आधी तुमचा करार वाचा. तुमचे कर्ज फिक्स्ड असून काही वर्षांनी फ्लोटिंग होणारे असेल, तर ते फ्लोटिंग झाल्यावर दंडमुक्तीचा नियम लागू होतो.
काही बँका किमान पार्ट-पेमेंट रक्कम ठेवतात, सहसा एक EMI, किंवा ते किती वेळा करता येईल यावर मर्यादा घालतात. या अटी विचारून घ्या. त्या चालतात, पण प्रीपेमेंटवर बंदी घालणे चालत नाही.
पार्ट-पेमेंट कसे चालते
- बँकेला विचारा पार्ट-पेमेंट कसे करायचे. अनेकांकडे ऑनलाइन पर्याय असतो, इतरांकडे विनंती अर्ज लागतो.
- रक्कम भरा ट्रान्सफर किंवा चेकने. ती आगाऊ EMI म्हणून नव्हे, तर मुद्दलाचे पार्ट-पेमेंट म्हणून नोंदवली आहे याची खात्री करा.
- परिणाम निवडा. सहसा दोन पर्याय असतात: EMI तोच ठेवून कर्ज लवकर फेडा, किंवा कालावधी तोच ठेवून EMI कमी करा.
- पुढचे स्टेटमेंट तपासा. थकीत मुद्दल पूर्ण रकमेने कमी झाले आहे ना ते पहा.
एक उदाहरण
तुमचे 50 लाखांचे कर्ज 8.5% दराने 20 वर्षांसाठी आहे आणि EMI सुमारे 43,391 आहे. तीन वर्षांनी तुम्हाला 5 लाखांचा बोनस मिळतो आणि तुम्ही तो प्रीपे करता, EMI तोच ठेवून.
- प्रीपेमेंट न केल्यास तुम्ही 240 महिन्यांत सुमारे 54.14 लाख व्याज भरता.
- 36 व्या महिन्यात प्रीपेमेंट केल्यास कर्ज सुमारे 199 महिन्यांनी संपते, म्हणजे 41 महिने आधी.
- एकूण व्याज सुमारे 40.94 लाखांवर येते, म्हणजे तुम्ही सुमारे 13.2 लाख व्याज वाचवता.
तेच 5 लाख 15 व्या वर्षी भरले असते तर बचत खूपच कमी झाली असती, कारण तोवर प्रत्येक EMI मधला बहुतेक भाग मुद्दलाचा असतो.
कोणता परिणाम निवडावा?
- कालावधी कमी करा यात सर्वात जास्त व्याज वाचते. आजचा EMI तुम्हाला सोयीचा असेल तर हाच योग्य पर्याय.
- EMI कमी करा यामुळे दर महिन्याला मोकळीक मिळते. तुमचे बजेट घट्ट असेल किंवा उत्पन्न कमी होण्याची शक्यता असेल तर हा निवडा.
तुम्ही काहीही निवडले तरी EMI कमी झाल्यानंतर जुनाच EMI भरत राहू शकता. त्यातून कालावधीचा बराचसा फायदा तरीही मिळतो.
लक्षात ठेवा
- प्रीपेमेंट करण्यापूर्वी आपत्कालीन निधी ठेवा. होम लोनमध्ये भरलेले पैसे सहज परत मिळत नाहीत.
- तुम्ही कलम 80C अंतर्गत कर लाभ घेत असाल, तर प्रीपेमेंटने फेडलेले मुद्दल त्या वर्षी फेडलेले मुद्दल म्हणून धरले जाते.
- तुमच्या अपेक्षित गुंतवणूक परताव्यापेक्षा कमी दराच्या कर्जाला जोरदार प्रीपेमेंटची गरज नसू शकते. जास्त दराच्या कर्जाला सहसा असते.
कर्ज पूर्ण बंद करणे
फोरक्लोजर करायचे असेल, तर बँकेकडून फोरक्लोजर स्टेटमेंट मागा. त्यात ठरावीक तारखेची नेमकी देय रक्कम, त्या दिवसापर्यंतच्या व्याजासह, दिलेली असते. ती भरा, मग नो-ड्यूज प्रमाणपत्र आणि तुमची मूळ मालमत्ता कागदपत्रे घ्या. बँकांनी ती पूर्ण परतफेडीनंतर 30 दिवसांत परत करायला हवीत, आणि मालमत्तेवरचा बोजा काढला गेला आहे ना ते तपासा.
तुमचे आकडे वापरून पहा
प्रीपेमेंट कॅल्क्युलेटर उघडा, तुमचे कर्ज टाका आणि एकरकमी रक्कम, दरमहा जादा रक्कम किंवा दोन्ही वापरून पहा. तो वाचलेले व्याज, वाचलेला वेळ आणि नवीन EMI दाखवतो.